Bir aile koleksiyonundan müzeye
Aga Khan Müzesi, Aga Khan Kültür Vakfı'nın (Aga Khan Trust for Culture) bir girişimidir ve 18 Eylül 2014'te halka açılmıştır. Binayı Pritzker ödüllü Japon mimar Fumihiko Maki tasarlamıştır; beyaz Brezilya granit kaplamalı yapı, yaklaşık 6,8 hektarlık bir alanı Toronto'daki İsmaili Merkezi ile paylaşır ve geleneksel İslam bahçesi çarbağ düzeninden esinlenen bahçelerle çevrilidir. Müzenin sürekli koleksiyonu, Aga Khan ve ailesinin nesiller boyunca topladığı eserlerden oluşur ve 8. yüzyıldan günümüze Müslüman medeniyetlerini kapsar.
Koleksiyonda yaklaşık bin ila bin iki yüz eser vardır: el yazmaları, resimler, seramik, cam, bilimsel aletler, maden işleri ve oymalı ahşap eserler. Sekizinci yüzyıla ait bir Kûfî Kur'an yaprağı, Mavi Kur'an'dan bir sayfa ve İbn Sînâ'nın Kânûn'unun 1052 tarihli en eski nüshası kayıtlı önemli parçalar arasındadır.
Şah Tahmasb Şâhnâmesi yaprakları
Müzenin kitap sanatı koleksiyonunun en bilinen parçalarından biri, Şah Tahmasb için hazırlanan Şah Tahmasb Şehnâmesi (Houghton Şehnâmesi)'nin yapraklarıdır. Commons'ta, Sadruddin Aga Khan Koleksiyonu'ndan gelen ve Dust Muhammed'e atfedilen 'Haftvad ve Kurt' (521. yaprak, arka yüz, yaklaşık 1540) sayfası bulunur. Sahnede bir kale ve sonbahar renklerindeki ağaçlar, ön planda iplik eğiren kadınlar görülür; kayalık ve ağaçların ayrıntılı, çok katmanlı işlenişi Tebriz Safevî atölyesinin üslubunu yansıtır (Safevi Ekolü (Tebriz, Kazvin, İsfahan), Pigmentler, Perspektif ve mekan).
Sayfanın diğer parçaları New York'taki Metropolitan Sanat Müzesi (The Met) ve Londra'daki Nasser D. Khalili İslam Sanatı Koleksiyonu gibi koleksiyonlara dağılmıştır.
Sergiler ve eğitim
Müze kalıcı koleksiyonun yanı sıra dönemsel sergiler ve eğitim programları düzenler. Programlar ve ücretler sürekli değiştiğinden güncel bilgi için resmî siteye bakın.
Tahmasb Şâhnâmesi'nin hikâyesi
Şah Tahmasb Şehnâmesi (Houghton Şehnâmesi), 1520'lerde Safevî hükümdarı Şâh İsmâîl döneminde Tebriz'de başlamış, yerine geçen Şah Tahmasb zamanında sürdürülmüştür. Atölyeyi yönetenler arasında Sultan Muhammed, Mîr Musavvir ve Âkâ Mîrek anılır. Yazma 1970'lerde parçalanmış ve yapraklar Met (78 resim), Khalili (10 yaprak), Tahran Çağdaş Sanatlar Müzesi ve başka koleksiyonlara dağılmıştır; Aga Khan Müzesi'ndeki yapraklar Sadruddin Aga Khan Koleksiyonu'ndan gelir. 2011'de bir yaprağın açık artırmada 7,4 milyon sterline satıldığı da bilinir (Metropolitan Sanat Müzesi (The Met), Nasser D. Khalili İslam Sanatı Koleksiyonu).
Bu parçalanma, tek bir yazmanın yapraklarının farklı kıtalardaki müzelerde bulunmasına yol açmıştır; sanal yeniden birleştirme çalışmaları bu yüzden önem taşır (Koruma ve restorasyon).
Toronto'da müze ve araştırma randevusu
Müze Toronto'nun kuzeydoğusunda, Don Mills Road ile Eglinton Avenue East kavşağı yakınındadır. Yazma ve resim koleksiyonu hassas olduğundan, sergide olmayan eserler için araştırma randevusu müze kayıt biriminden alınır. Müzenin koleksiyon sayfasında seçilmiş eserler çevrim içi görülebilir; kayıtlı eser bulunmayan yaprakları görmek için kurumla iletişime geçilmelidir.
Sanatçılar
Sultan Muhammed
Sultan Muhammed, Şah İsmâil'in ve Şah Tahmasb'ın Tebriz kitabhanesinde çalışan, Şah Tahmasb Şâhnâmesi projesinin ilk…
Oku
Âkâ Mîrek
Âkâ Mîrek, Tebriz, Meşhed ve Kazvin'de çalışan, Şah Tahmasb'ın yakın dostu ve ressamı olarak anılan, Şah Tahmasb…
OkuHamiler
Eserler
Ekoller
Teknikler
Koruma ve restorasyon
Yazma ve minyatürlerin korunması, malzemelerin kendi yaşlanma biçimlerini bilmeyi gerektirir: bakır yeşilleri kâğıdı…
Oku
Perspektif ve mekan
Doğu minyatüründe mekân tek bir bakış noktasından değil, bilinmesi gereken her şeyi göstermek üzere kurulur: plan,…
Oku
Pigmentler
Pigmentler, minyatür ve tezhipte renk veren toz hâlindeki malzemelerdir: lâcivert taşından ultramarin, zırnık,…
OkuKaynaklar
Bu sayfa özet bilgi verir; tarihler ve atıflar kaynaklara göre değişebilir. Hata gördüyseniz düzeltme önerin. Son güncelleme: 10.10.2026.