Houghton bağışı ve Tahmasb Şâhnâmesi
Met'in Fars kitap sanatı koleksiyonunun çekirdeği, Arthur A. Houghton Jr.'ın bağışladığı Şah Tahmasb Şehnâmesi (Houghton Şehnâmesi) yapraklarıdır. Met kayıtlarına göre bağış 76 yapraktaki 78 minyatürü kapsar; envanter numaraları 1970.301 ile başlar. Yazma, Safevî hükümdarı Şah Tahmasb için 1520'lerden 1530'lara Tebriz'de hazırlanmış, kitap yaklaşık 1970'lerde parçalanmıştır. Başka parçalar Khalili Koleksiyonu'nda (10 yaprak) ve Tahran Çağdaş Sanatlar Müzesi'ndedir. Yazmanın hazırlığında Sultan Muhammed, Mîr Musavvir ve Âkâ Mîrek gibi sanatçılar yönetici olarak anılır (Nasser D. Khalili İslam Sanatı Koleksiyonu, Aga Khan Müzesi).
Met'teki yapraklardan biri, Firdevsî'nin 'Şiîlik gemisi' benzetmesini anlatan 18v numaralı sayfadır: kalabalık bir tekne sahnesi, çevresinde metin kutuları ve altın serpmeli geniş bir boş kenar içeren bir sayfa düzeni gösterir (Tersim ve kompozisyon, Safevi Ekolü (Tebriz, Kazvin, İsfahan)).
Hamzanâme ve Hint minyatürü
Met, Ekber'in 1562 dolaylarında başlattığı Hamzanâme (Ekber Şah'ın Dâstân-ı Emîr Hamza'sı) projesinin beş yaprağına sahiptir. Eser toplam yaklaşık 1400 resimden oluşuyordu; bez üzerine boyanmış sayfalar yaklaşık 69 × 54 cm ölçüsündeydi ve 12 veya 14 cilt (kaynaklara göre) halinde bağlanmıştı. Bugün çok sayıda yaprak dağınık biçimde korunmaktadır: en büyük grup Viyana'daki MAK'ta (yaklaşık altmış yaprak), ardından Londra'daki V&A'dadır (Victoria and Albert Müzesi (V&A), Ekber Şah). Met'teki yapraklardan birinde, casus Zanbûr'un Mâhiye'yi Tevârîk şehrine getirişi anlatılır ve ayrıntılı şehir mimarisi ile günlük hayat sahneleri dikkat çeker.
Cora Timken Burnett'in 1956'daki vasiyetiyle Fars minyatürleri koleksiyonunun tamamı müzeye geçmiştir; bu birikim Hint ve Fars sayfalarını tek bir yelpazede toplar.
Kamu malı görseller ve açık erişim
Met Open Access politikası, kamu malı eserlerin yüksek çözünürlüklü görüntülerinin ticari ve ticari olmayan amaçlarla izinsiz kullanılmasına izin verir. Wikimedia Commons'taki Met bağışı bu görsellerin önemli bir kısmını barındırır; Tahmasb Şâhnâmesi ve Hamzanâme yapraklarının CC0 kopyaları oradan alınabilir. Bu sitenin görselleri de bu politika kapsamında kullanılmıştır.
Yine de her sayfanın künyesini (envanter numarası, bağış yılı, ölçüler) Met'in çevrim içi koleksiyon sayfasından doğrulamak önerilir; Commons'taki açıklamalar kimi zaman eksik ya da eski bilgi taşır.
Galeriler, rotasyon ve çalışma odası
Müzenin İslam Sanatı galerileri 2011'de yenilenmiş düzenle yeniden açılmıştır. Tahmasb Şâhnâmesi ve Hamzanâme gibi hassas kâğıt eserler, ışık nedeniyle sürekli sergilenmez; sergiye çıkış ve rotasyon programı müzenin sitesinde duyurulur. Yazılı araştırma için Met, departman kütüphanesi ve çalışma odası randevusu sunar; kurallar ve saatler değişebileceğinden müzenin resmî sitesine bakın.
Müzenin Heilbrunn Sanat Tarihi Zaman Çizelgesi de İslam sanatı için hızlı ve güvenilir bir giriş kaynağıdır.
Sanatçılar
Sultan Muhammed
Sultan Muhammed, Şah İsmâil'in ve Şah Tahmasb'ın Tebriz kitabhanesinde çalışan, Şah Tahmasb Şâhnâmesi projesinin ilk…
Oku
Âkâ Mîrek
Âkâ Mîrek, Tebriz, Meşhed ve Kazvin'de çalışan, Şah Tahmasb'ın yakın dostu ve ressamı olarak anılan, Şah Tahmasb…
OkuHamiler
Ekber Şah
Ekber Şah, 1556'dan 1605'e kadar hüküm süren üçüncü Babürlü hükümdarıdır; Hamzanâme ve Ekbernâme gibi resimli el…
Oku
Şah Tahmasb
I. Tahmasb, 1524'ten 1576'ya kadar hüküm süren Safevî şahıdır; Tebriz kitabhanesinde Şah Tahmasb Şâhnâmesi ve 1539-43…
OkuEserler
Acâibü'l-Mahlûkât
Acâibü'l-Mahlûkât ve Garâibü'l-Mevcûdât, Zekeriyyâ el-Kazvînî'nin yaklaşık 1260'ta yazdığı, gök katlarını, melekleri,…
Oku
Hamzanâme (Ekber Şah'ın Dâstân-ı Emîr Hamza'sı)
Hamzanâme, Hz. Muhammed'in amcası Hamza'nın hayali serüvenlerini anlatan Farsça dâstânın, Babür İmparatoru Ekber için…
Oku
Kelîle ve Dimne
Kelîle ve Dimne, Hint kökenli Pançatantra'nın Pehlevîceye, ondan İbnü'l-Mukaffa tarafından Arapçaya (yaklaşık 750)…
Oku
Şah Tahmasb Şehnâmesi (Houghton Şehnâmesi)
Şah Tahmasb Şehnâmesi, Safevî sarayının Tebriz atölyesinde yaklaşık 1522'den itibaren hazırlanan, 759 yapraklı ve 258…
Oku
Şehnâme
Şehnâme, Firdevsî'nin 977 dolayında başlayıp 1010'da tamamladığı, yaklaşık elli bin beyitlik Farsça destandır;…
Oku
Zafernâme (Şerefeddin Ali Yezdî)
Zafernâme, Şerefeddin Ali Yezdî'nin Timur'un seferlerini ve saltanatını övgü diliyle anlattığı, 1424–1425'te…
OkuEkoller
Rajput ve Dekan Resmi (Hint)
Rajput resmi, 16. yüzyıl sonundan 19. yüzyıla Hindu Racastan saraylarında ve Pencap tepelerinde (Pahari) üretilen,…
Oku
Safevi Ekolü (Tebriz, Kazvin, İsfahan)
Safevi ekolü, 16.-17. yüzyılda İran'da Tebriz, Kazvin ve İsfahan merkezlerinde Türkmen ve Herat geleneklerini…
OkuTeknikler
Kaynaklar
Bu sayfa özet bilgi verir; tarihler ve atıflar kaynaklara göre değişebilir. Hata gördüyseniz düzeltme önerin. Son güncelleme: 10.10.2026.