MinyatürAnsiklopedisi
Koleksiyon · Londra

Victoria and Albert Müzesi (V&A)

Londra'daki Victoria and Albert Müzesi, Büyük Moğol resminin en önemli koleksiyonlarından birine sahiptir. 1896'da satın aldığı 116 resimli Ekbernâme, Hamzanâme'nin yirmi yedi yaprağı ve Bâburnâme'nin yirmi yaprağı, müzenin Hint minyatür koleksiyonunun çekirdeğini oluşturur.

Kale kapısının önünde fil ve atlılarla ilerleyen kalabalık bir alay; kalenin çini süslü duvarları.
Ferruh Beg, Ekber'in Surat'a zafer girişi. Ekbernâme, 1590-95. Victoria and Albert Müzesi, Londra.Victoria and Albert Museum; Wikimedia Commons · Kamu malı · Kaynak

Büyük Moğol resminin Londra'daki evi

V&A'nın Büyük Moğol koleksiyonu, İmparatorluğun altın çağını (yaklaşık 1580-1650; Ekber, Cihangir ve Şah Cihan dönemleri) yansıtan resim, yeşim, metal ve nakış eserlerini kapsar. Müzenin kendi tanıtımına göre koleksiyon Hindu, Müslüman, İran ve Avrupa sanat geleneklerinin sentezini gösterir. Kâğıt üzerindeki eserler ışığa duyarlı olduğundan sürekli sergilenmez; gösterilecek parçalar dönüşümlü seçilir.

Bu koleksiyon Londra'daki British Library (Britanya Kütüphanesi) ve Nasser D. Khalili İslam Sanatı Koleksiyonu ile birlikte, Büyük Moğol kitap sanatını tek bir şehirde incelemek isteyenler için ayrı bir merkez oluşturur.

Ekbernâme

Ekbernâme, Ekber'in saray tarihçisi Ebü'l-Fazl'ın yazdığı resmî saltanat tarihidir; V&A'daki nüsha, ciltsiz ve eksik bir yazma olup 116 resim içerir ve müze tarafından 1896'da satın alınmıştır. Resimlerin altındaki kırmızı mürekkepli ressam adları, atölye çalışmasını belgelemesi bakımından ender bir bilgi kaynağıdır. Yazma, Basavan, Miskin, Ferruh Beg, Lâl, Cegan, Mukund ve Madhu gibi ressamların çalışmalarını içerir.

Örneğin Ferruh Beg'in 'Ekber'in Surat'a Zafer Girişi'ni gösteren sayfası, kalabalık bir alay, kalenin geometrik çini duvarları ve filin kıvrımlı hareketiyle dönemin imparatorluk resmî estetiğini özetler; Basavan'ın 'Ekber Agra Yakınında Avlanırken' sayfası ise avcıların, çitaların ve geyiklerin iç içe geçtiği çok katmanlı bir av sahnesidir (Av ve eğlence, Tersim ve kompozisyon, Ekber Şah).

Atlı avcılar, çitalar, geyikler ve filler; üstte yük arabaları ve kayalıklar.
Basavan, Ekber Agra civarında avlanır. Ekbernâme, yaklaşık 1590-95. Victoria and Albert Müzesi, Londra.Victoria and Albert Museum; Wikimedia Commons · Kamu malı · Kaynak

Hamzanâme ve Bâburnâme

V&A'daki Hamzanâme (Ekber Şah'ın Dâstân-ı Emîr Hamza'sı) yaprakları, 1880-81'de Keşmir'e yapılan bir satın alma gezisinde alınmıştır; müze 27 yapraktan söz eder. Eserin en büyük grubu Viyana'daki MAK'tadır (yaklaşık altmış yaprak), Met'te de beş yaprak bulunur (Metropolitan Sanat Müzesi (The Met)). Toplam 1400 resim, 12 veya 14 ciltlik (kaynaklara göre) bir yapıydı ve bez üzerine boyanmıştı; Mîr Seyyid Alî ve ardından Abdüssamed yönetiminde yaklaşık on dört yılda tamamlanmıştır (Mîr Seyyid Ali).

Bâburnâme'nin 1590 dolaylarında hazırlanan resimli bir nüshasından yirmi yaprak da V&A'dadır; yazma Batı sanat piyasasına çıkınca müzenin 1913'te edindiği parçalardır.

Ekbernâme'nin yapısı

Ekbernâme, 1590 ile 1597 arasında Ebü'l-Fazl tarafından yazılmıştır; kayıtlara göre 274 yaprak metin ile 116 resimli yapraktan ve bir tezhipli başlık sayfasından oluşur. V&A'daki yazma ciltsiz olduğundan resimler tek tek incelenebilir; her resmin altında ressamın adı kırmızı mürekkeple yazılıdır. Bu, Büyük Moğol atölyesinde bir resmin kompozisyonunu bir ustanın, boyamasını başka bir ustanın yapabildiğini gösteren az bulunur belgedir; örneğin Basavan'ın kompozisyonu, başka bir ressamın boyamasıyla birleşebilir (Basavan, Tersim ve kompozisyon).

Bu bilgi, 'bir eseri kim yaptı?' sorusunun Büyük Moğol resminde tek bir cevabı olmadığını hatırlatır.

South Kensington'da galeri ve çalışma odası

V&A, Londra'daki South Kensington bölgesinde bulunur ve genel koleksiyon girişi çoğunlukla serbesttir (sergiler ücretlidir olabilir). Sergilenmeyen kâğıt eserler için müzenin çalışma odası randevu usulüyle hizmet verir; çevrim içi koleksiyonda her nesne için künye ve görüntü bulunur. Koşullar değiştiğinden önce resmî siteye bakın.

Sanatçılar

Hamiler

Eserler

Konular

Teknikler

Kaynaklar

Bu sayfa özet bilgi verir; tarihler ve atıflar kaynaklara göre değişebilir. Hata gördüyseniz düzeltme önerin. Son güncelleme: 10.10.2026.